6.2 Ontwerpen voor de rechterlijke macht
In Nieuwland is de rechterlijke macht ook onafhankelijk in praktische zin. Net als iedereen in Nieuwland heeft de rechterlijke macht toegang tot de wet als geheel, óók tot de manier waarop die wet geautomatiseerd wordt uitgevoerd. Daarnaast kan de rechterlijke macht zelf het dossier genereren dat hoort bij de onderhanden zaak. Zo kan een individuele rechter bijvoorbeeld traceren hoe de feiten tot
stand zijn gekomen. Daarom kan deze zich daadwerkelijk een oordeel vormen over waarde en waarheid van de feiten zelf, zonder daarbij afhankelijk te zijn van de uitvoerende macht of partijen binnen de rechterlijke macht.
6.2.1 De rechterlijke macht als afnemer
Net als de wetgever heeft de rechterlijke macht eigen systemen die ontworpen zijn voor de informatiebehoeften bij haar verantwoordelijkheden in Nieuwland. Rechtspreken is niet alleen een uitspraak over een individueel geval, maar draagt ook bij aan de ontwikkeling van de wet zelf, via jurisprudentie. Het publiceren van uitspraken moet ook leiden tot de ontwikkeling van het recht in de samenleving als geheel. In Nieuwland is voor iedereen – en dus ook voor de rechterlijke macht – inzichtelijk of dit ook gebeurt. Want de rechterlijke macht kan zelfstandig analyseren hoe beslisregels zich al dan niet aanpassen. Het openbaar ministerie of de rechtspraak kan zien hoe groot de groep is die een enkele zaak vertegenwoordigt33. En in individuele zaken kan een rechter zien wat de rechtsgevolgen zijn
voor andere besluiten van betrokken individuen waarin een gegeven of besluit doorwerkt.
6.2.2 De rechterlijke macht als bron
De rechterlijke macht legt haar eigen uitspraken vast. Daarmee is ze een belangrijke bron voor zichzelf. Ze kan trends in uitspraken veel beter in kaart brengen, net als eventuele verschillen tussen bijvoorbeeld hogere en lagere rechters. Dat is belangrijk voor de zelfreflectie. En dat is ook van belang om zowel de uitvoerende macht als de wetgevende macht te voeden. Maar de rechterlijke macht is ook een belangrijke bron voor de samenleving, de journalistiek en de wetenschap. En vooral is de rechterlijke macht ook een belangrijke bron voor de uitvoering. Juist wanneer de wet zich ontwikkelt door rechtspraak, vraagt dit ook om herinterpretatie van de wet in de uitvoerbare regels waarmee het bevoegd gezag in de uitvoerende macht geautomatiseerd beslissingen neemt.