5.3 Het onderscheid respecteren tussen feiten en besluiten
In Nederland wisselen overheden vooral besluiten uit32. Besluiten zijn conclusies in de wettelijke context van een organisatie op een bepaald moment in de tijd. In zo’n besluit zijn aanleiding, feiten, de regels van het moment, een eventuele afweging allemaal één onscheidbare eenheid. In Nieuwland daarentegen maken organisaties een duidelijk onderscheid tussen de vastlegging van feiten en van besluiten.
Besluiten vragen niet alleen om feiten, maar ook om regels. Samen vormen ze wat we noemen de ‘producerende context’ die leidt tot een besluit. In Nieuwland kan het zijn dat een mens zo’n individuele beslissing neemt met een gemotiveerde beoordeling. Wanneer regels geautomatiseerd worden toegepast, zijn die regels zelf ook gegevens. Een vastlegging – de wet – wordt geïnterpreteerd als een regel die uitvoerbaar is door een computer. Maar in beide gevallen is die samenkomst van feiten en regels de producerende context. Besluiten in Nieuwland zijn altijd vastgelegd met een verwijzing naar die producerende context. De feiten en de uitvoerbare regels (óf de gemotiveerde beoordeling) zijn altijd traceerbaar én te onderscheiden.