7.1 Voorkomen dat de wet (onacceptabel) anders uitpakt
In Nederland is goed bekend dat digitalisering leidt tot veranderingen in de manier waarop regelgeving uitpakt. De Rotterdamse Ombudsman Anne Mieke Zwaneveld liet al in een vroeg stadium zien, hoe disproportioneel een uitschrijving bij de gemeente uitpakt38. Mensen die scheiden of om wat voor reden dan ook (tijdelijk) geen adres hebben39, verliezen regelmatig de toegang tot al hun rechten, van stemrecht tot kinderbijslag. Informatieverplichtingen kunnen vormen aannemen waaraan zelfs een professionele organisatie moeilijk zou kunnen voldoen40. Allerlei zaken die niet bedoeld zijn als straf, kunnen uitpakken als (zeer zware) straf. Een onjuiste registratie blijkt keer op keer - zelfs als de overheid (uiteindelijk) z’n best doet - niet (volledig) te herstellen41. En de bewijslast draait vaak makkelijk om42. Zelfs bij evidente zaken43.
In Nieuwland heeft de wetgever dit aangepakt door zichzelf inhoudelijk en procedureel te binden. Inhoudelijk door een aantal nieuwe rechten vast te leggen, die burgers beschermen tegen de informatiemacht. Procedureel door zaken die de informatie-infrastructuur van Nieuwland organiseren inclusief de verantwoordelijkheden die daarbij horen, een bijzondere status te geven. Want in Nieuwland is het organiseren van de informatie-infrastructuur staatsinrichting.